Kilka słów o historii zegarków

Dzisiaj wiele osób nie wyobraża sobie, że można się obejść bez naręcznego zegarka. To na nim sprawdzamy aktualny czas. Jeśli ma dodatkowe funkcje, możemy sprawdzić na nim również datę. Bardzo długo jednak ludzie nie znali nie tylko zegarków na rękę, ale w ogóle odmierzali czas zupełnie inaczej. Jak mierzono czas przed skonstruowaniem pierwszego zegarka? Kiedy pojawiły się pierwsze zegarki na rękę?
W czasach starożytnych

Zanim został wynaleziony pierwszy zegar, ludzie potrafili odczytać porę dnia i nocy na podstawie obserwacji ruchu Słońca i gwiazd. Umieli określić porę roku i miesiące. Chcieli jednak obliczać czas bardziej dokładnie. Stąd już 2-3 tysiące lat przed narodzeniem Chrystusa w państwach starożytnego Wschodu do pomiaru zaczęto wykorzystywać gnomon: pionowy słup lub pręt, którego cień przesuwający się w ciąg dnia odmierzał czas. Gnomon miał jednak jedną wadę: nocą lub w pochmurny dzień stawał się bez użyteczny. W następnych tysiącleciach pojawiły się bardziej wygodne formy odmierzania czasu. Pojawiły się zegary wodne, piaskowe i ogniowe. Nie podawały one jednak czasu zbyt dokładnie.

Era nowożytna

Pierwsze zegary mechaniczne zaczęto konstruować już w XIII wieku. Miały one bardzo duże rozmiary, stąd też umieszczano je głównie na kościelnych wieżach. Coraz bardziej jednak odczuwano potrzebę korzystania z niezawodnych, prywatnych czasomierzy. Podejmowano więc wysiłki, aby zmniejszyć ich rozmiary. Czasomierze w okresie średniowiecza wykonywano wyłącznie na indywidualne zamówienie. Każdy egzemplarz był więc niepowtarzalny. Pierwszy mechaniczny zegarek kieszonkowy został skonstruowany dopiero w XVI wieku. Jego wynalazcą był pochodzący z Norymbergi ślusarz Peter Henlein.

Pierwsze zegarki na rękę

Pierwszy zegarek na ręczny pojawił się pod koniec XVIII wieku. Za twórcę zegarka, który łączył w sobie zalety bransolety i zegarka uznano firmy zegarmistrzowskie Leschot i Jaquet-Droz. Naręczne zegarki wytwarzał także osobisty jubilera cesarza Napoleona, Nilot. Zbił na nich ogromny majątek. Pierwsze zegarki na rękę były mało wygodne: tu, gdzie dzisiaj znajduje się godzina 3 zaznaczone było południe. Godzinę odczytywało się wyjątkowo trudno. Pierwszy zegarek na bransolecie przypominał małe dzieło sztuki. W 1899 roku został stworzony stop inwar. Niemal nie reaguje on na zmiany temperatury, świetnie sprawdza się na obudowy zegarków. W XIX wieku z zegarków na rękę powszechnie korzystali oficerowie niemieckiej marynarki wojennej. Dla marynarzy wybrano jednak zegarki na mało wygodnej bransolecie: była ona zrobiona z łańcuszków. Zegarki zostały wykonane w manufakturze Girard-Perregaux. Zegarki dla niemieckich marynarzy były pierwszymi naręcznymi zegarkami wyprodukowanymi seryjnie.

Wiek XX

Masowa produkcja zegarków na rękę ruszyła dopiero w 1930 roku. W roku 1967 skonstruowano pierwszy mechanizm kwarcowy. W powszechnej sprzedaży zegarki na rękę z mechanizmem kwarcowym pojawiły się jednak dopiero w połowie lat 70. Są popularne do dzisiaj, gdyż odmierzają czas w niezwykle precyzyjny sposób.

    Adam Sopel Autor